Ngày 19/8/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 330/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Nghị định có hiệu lực kể từ ngày ban hành, quy định các hành vi vi phạm và mức xử phạt cụ thể đối với hoạt động thu thập, sử dụng, xử lý dữ liệu cá nhân, góp phần nâng cao trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc bảo đảm an toàn thông tin và quyền riêng tư trên không gian mạng.
Theo Điều 43 Nghị định số 330/2026/NĐ-CP, hành vi xử lý dữ liệu cá nhân sau khi thu thập nhưng chưa có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác, có thể bị phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng. Mức phạt này cũng áp dụng đối với một số hành vi vi phạm về điều kiện và tính minh bạch của sự đồng ý, bao gồm: mặc định lựa chọn đồng ý hoặc thiết kế giao diện, hướng dẫn gây nhầm lẫn giữa việc đồng ý và không đồng ý; không cung cấp đầy đủ thông tin về loại dữ liệu được xử lý và mục đích xử lý; không bảo đảm chủ thể dữ liệu được lựa chọn đồng ý riêng đối với từng mục đích; không ghi nhận, lưu trữ bằng chứng về sự đồng ý; không thông báo cho chủ thể dữ liệu biết dữ liệu cá nhân nhạy cảm của họ đang được xử lý.
Đáng chú ý, hành vi tiếp tục xử lý dữ liệu cá nhân khi chủ thể dữ liệu đã yêu cầu ngừng hoặc hạn chế xử lý, hoặc khi có yêu cầu bằng văn bản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; tự ý coi sự im lặng hoặc không phản hồi của người dùng là sự đồng ý, có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 70 triệu đồng. Các quy định này nhấn mạnh yêu cầu phải có căn cứ hợp pháp khi xử lý dữ liệu, tôn trọng quyền lựa chọn của chủ thể dữ liệu và không được tự ý sử dụng thông tin cá nhân ngoài phạm vi được phép.
Để bảo vệ dữ liệu cá nhân, mỗi người cần chủ động thực hiện các biện pháp sau:
Thứ nhất, thận trọng khi cung cấp thông tin cá nhân. Trước khi đăng ký tài khoản, sử dụng ứng dụng, truy cập website hoặc tham gia các dịch vụ trực tuyến, cần kiểm tra nguồn cung cấp dịch vụ, đọc kỹ thông báo về quyền riêng tư, loại dữ liệu được thu thập và mục đích sử dụng. Chỉ cung cấp những thông tin cần thiết, phù hợp với mục đích giao dịch; không tùy tiện chia sẻ ảnh căn cước công dân, giấy tờ tùy thân, thông tin tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP và các dữ liệu nhạy cảm khác.
Thứ hai, kiểm soát quyền truy cập và phạm vi sử dụng dữ liệu. Khi ứng dụng yêu cầu quyền truy cập vào danh bạ, vị trí, camera, micro, hình ảnh hoặc tệp tin trên thiết bị, cần xem xét sự cần thiết và mức độ phù hợp với chức năng của ứng dụng. Không chấp thuận theo thói quen hoặc chỉ vì muốn tiếp tục sử dụng dịch vụ. Thường xuyên kiểm tra, thu hồi những quyền truy cập không còn cần thiết và điều chỉnh cài đặt quyền riêng tư trên thiết bị, tài khoản trực tuyến.
Thứ ba, bảo vệ tài khoản và thông tin xác thực. Sử dụng mật khẩu đủ mạnh, không dùng chung một mật khẩu cho nhiều tài khoản quan trọng; bật xác thực nhiều lớp khi có thể. Tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP hoặc thông tin đăng nhập cho người khác qua điện thoại, tin nhắn hay đường dẫn không đáng tin cậy. Cảnh giác với các yêu cầu cung cấp dữ liệu bất thường, kể cả khi người yêu cầu tự xưng là cơ quan nhà nước, ngân hàng hoặc đơn vị cung cấp dịch vụ.
Thứ tư, thực hiện quyền của chủ thể dữ liệu. Khi cần thiết, người dùng nên chủ động tìm hiểu và thực hiện các quyền liên quan đến dữ liệu cá nhân theo quy định pháp luật, như yêu cầu cung cấp thông tin về việc xử lý dữ liệu, đề nghị sửa đổi thông tin không chính xác hoặc yêu cầu ngừng, hạn chế xử lý trong trường hợp pháp luật cho phép. Cần lưu giữ nội dung trao đổi, yêu cầu đã gửi và phản hồi của đơn vị xử lý dữ liệu để làm căn cứ khi phát sinh tranh chấp hoặc vi phạm.
Thứ năm, kịp thời phản ánh khi phát hiện dấu hiệu vi phạm. Nếu phát hiện dữ liệu cá nhân bị thu thập, sử dụng, chia sẻ hoặc tiết lộ trái phép, cần lưu lại bằng chứng như ảnh chụp màn hình, tin nhắn, đường dẫn, thời gian phát sinh và thông tin liên quan; đồng thời thông báo cho đơn vị cung cấp dịch vụ và phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn, giải quyết. Trường hợp có nguy cơ mất an toàn tài khoản hoặc bị chiếm đoạt tài sản, cần nhanh chóng đổi thông tin xác thực, khóa hoặc tạm ngừng tài khoản liên quan và liên hệ đơn vị cung cấp dịch vụ để hạn chế thiệt hại.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân là trách nhiệm của cả tổ chức, cá nhân tham gia thu thập, quản lý, xử lý dữ liệu và mỗi người sử dụng dịch vụ trên không gian mạng. Việc tuân thủ quy định pháp luật, minh bạch trong sử dụng dữ liệu và nâng cao ý thức bảo vệ thông tin cá nhân sẽ góp phần phòng ngừa hành vi xâm phạm quyền riêng tư, hạn chế nguy cơ lừa đảo, chiếm đoạt tài sản và xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.