Xã Lạc Phượng

Trên vùng đất quê hương Lạc Phượng ngày nay, những dấu ấn lịch sử và giá trị văn hóa truyền thống vẫn luôn được Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương giữ gìn vẹn nguyên. Một trong những niềm tự hào, điểm tựa tâm linh của nhân dân Lạc Phượng, chính là ngôi Đền Độ My cổ kính – di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh đã được UBND tỉnh Hải Dương công nhận vào năm 2005.

          Thần tích về công lao bảo vệ non sông

          Đền Độ My là nơi thờ phụng hai vị anh hùng dân tộc: Trưng Trắc và Trưng Nhị. Cách đây gần 20 thế kỷ, khi giặc Tô Định sang xâm lược, Hai Bà Trưng đã dùng đại nghĩa dấy binh từ Mê Linh để trả nợ nước, rửa thù nhà.

          Theo ngọc phả ghi lại, trên đường tiến quân ra cửa biển để nghênh chiến với quân thù, khi đến khu vực đò Mè, gặp lúc sóng to gió lớn và trời tối, Hai Bà đã cho quân dừng chân, hạ trại tại khu Độ My (thuộc An Tứ Trang xưa). Tại mảnh đất thiêng này, Hai Bà không chỉ bày trận đồ chỉ đạo quân sĩ mà còn tuyển chọn thêm trai tráng địa phương tòng quân đánh giặc. Sự kiện này còn gắn liền với sự xuất hiện của hai vị thánh thiên thần là Thánh mẫu (được phong là Thiên Chu Chiêu Khánh Hoàng Thái hậu) và con trai là Đạo cao thần vũ Chàng Rồng Đại Vương, những người đã có công phù giúp đại quân chiến thắng.

          Dấu tích về những trận chiến ác liệt vẫn còn được lưu truyền qua các địa danh như bến đò Mè hay đống xương voi tử trận (xương voi chiến đã được tìm thấy khi đào sông Quý Cao năm 1960 và hiện được lưu giữ tại Bảo tàng tỉnh Hải Dương).

          Kiến trúc nghệ thuật và các giá trị di sản

          Đền Độ My được xây dựng khang trang từ thời nhà Lý với kết cấu gỗ lim và gạch ngói, gồm 5 gian tiền tế, 3 gian trong từ, 1 gian Hậu cung. Ngôi đền tọa lạc trên không gian yên bình, phía trước có tam quan và hai cây cầu đá cổ bắc qua dòng ngòi chảy uốn quang, trong cửa vọng cung được đề 5 chữ “ PHÙ TRIỀU TRƯNG NỮ VƯƠNG''.

          Trải qua thời gian và thăng trầm của lịch sử, đặc biệt là trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, ngôi đền từng bị tàn phá nặng nề. 

          Từ năm 1967 đã có nhiều đoàn khảo cổ học của tỉnh Hải Dương về nghiên cứu di tích lịch sử Đền Độ My. Đến năm 1994, Đoàn khảo cổ tỉnh Hải Dương đã tiến hành thẩm tra, xác nhận Đền Độ My là di tích lịch sử thờ hai bà đó là Trưng Trắc và Trưng Nhị, đã có công giết giặc giữ nước, và đã có văn bản giao cho UBND xã Quang Trung trùng tu bảo vệ.

          Năm 1998, thể theo nguyện vọng của nhân dân, Đền Độ My được tôn tạo khôi phục kiến trúc kiểu “ Tiền Nhất – Hậu Đinh" và hàng năm mở lễ hội vào ngày 12/2 âm lịch. Gần đây nhất, vào năm 2017, các hạng mục của đền tiếp tục được đầu tư trùng tu, sửa chữa để đảm bảo sự tôn nghiêm và bền vững.

          Hiện nay, Đền Độ My vẫn còn lưu giữ được 5 đạo sắc phong từ các triều đại Lý, Trần và Nguyễn (vua Đồng Khánh, Duy Tân, Khải Định), minh chứng cho vị thế và giá trị lịch sử lâu đời của di tích.

          Lễ hội truyền thống – Nét đẹp văn hóa "Uống nước nhớ nguồn"

          Để tỏ lòng thành kính và biết ơn công lao của các bậc tiền nhân, hàng năm, chính quyền và nhân dân địa phương đều tổ chức lễ hội truyền thống vào ngày 12 tháng 02 âm lịch. Đây là dịp để những người con xa quê và du khách thập phương cùng hội tụ, hòa mình vào không gian văn hóa bản sắc, ôn lại truyền thống hào hùng của dân tộc và cầu mong cho nước thịnh dân an.

          Đền Độ My không chỉ là một công trình kiến trúc cổ, mà còn là biểu tượng của tinh thần yêu nước và lòng tự hào dân tộc. Kính mời quý vị và các bạn ghé thăm di tích để cảm nhận vẻ đẹp tĩnh lặng và hiểu thêm về những trang sử oai hùng của cha ông.